Xây dựng mô hình không gian thực tế của hệ thống điện mặt trời (solar plant) để mô phỏng bóng đổ, tổn thất và hiệu suất chính xác.
Cách thiết lập Horizon / Far Shading trong phần mềm PVsyst
🌄 I. Khái niệm “Horizon” (Far Shading) trong PVsyst
🔹 Định nghĩa:
Horizon hay còn gọi là Far Shading là phần mô phỏng các vật thể ở xa có thể che khuất ánh sáng mặt trời khi Mặt Trời nằm thấp trên đường chân trời (như đồi, núi, tòa nhà xa, đường dây cao thế, v.v.).
-
Không tạo bóng cục bộ lên các tấm pin,
-
Nhưng làm giảm bức xạ mặt trời trực tiếp trong một số góc nhất định (thường vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn).
⚙️ II. Mục đích của mô hình Horizon
| Mục tiêu | Ý nghĩa |
|---|---|
| Tính chính xác hơn bức xạ thực tế | Horizon giúp PVsyst hiệu chỉnh dữ liệu bức xạ mặt trời (Global Irradiance) theo thực địa. |
| Giảm sai lệch khi mô phỏng sản lượng | Nếu công trình bị đồi núi bao quanh hoặc ở thung lũng, Far Shading có thể gây giảm 1–5% sản lượng điện. |
| Hiển thị biểu đồ góc che khuất | Cho thấy hướng nào (Azimuth) và góc cao (Height angle) bị che bởi vật thể xa. |
🧭 III. Cách mở và cấu hình Horizon trong PVsyst
1️⃣ Mở công cụ Horizon
-
Trong cửa sổ “Project Design”, vào mục:
Site and Meteo → Horizon
(hoặc trong Detailed losses → Far Shadings / Horizon tùy phiên bản PVsyst)
2️⃣ Các cách khai báo Horizon trong PVsyst
🔹 A. Horizon mặc định (Flat)
-
PVsyst mặc định coi đường chân trời là phẳng → góc cao = 0° cho mọi hướng.
-
Dùng trong các khu vực đồng bằng, không có vật cản xa.
🔹 B. Nhập Horizon thủ công
-
Bấm “Define Horizon” → cửa sổ đồ thị xuất hiện (Azimuth vs. Height angle).
-
Bạn có thể:
-
Nhập tọa độ góc (Azimuth, Height) thủ công (theo khảo sát thực tế hoặc từ bản đồ địa hình).
-
Hoặc click chuột để vẽ đường chân trời trên biểu đồ.
-
📍 Azimuth = hướng theo độ (0° = Bắc, 90° = Đông, 180° = Nam, 270° = Tây).
📍 Height = góc cao của vật cản so với chân trời (0°–30° hoặc hơn).
🔹 C. Import Horizon từ dữ liệu đo / bản đồ
Bạn có thể nhập:
-
File .HOR (định dạng Horizon của PVsyst),
-
File .TXT với 2 cột (Azimuth, Elevation angle),
-
Tự động tạo từ DEM (Digital Elevation Model) hoặc dữ liệu GPS (nếu có file tọa độ địa hình).
3️⃣ Hiển thị và kiểm tra Horizon
Sau khi nhập:
-
PVsyst sẽ vẽ đường cong Horizon (theo Azimuth).
-
Bạn có thể bật “Show Sun paths” để thấy quỹ đạo mặt trời trên biểu đồ → giúp xác định thời gian mặt trời bị che khuất.
🧮 IV. Tác động đến mô phỏng
Khi chạy mô phỏng (Simulation), PVsyst sẽ:
-
Tự động loại bỏ bức xạ trực tiếp khi Mặt Trời nằm dưới đường Horizon.
-
Ghi rõ Far Shading loss (%) trong mục “Detailed losses” của báo cáo.
Thường giá trị Far Shading Loss nằm trong khoảng:
| Địa hình | Mức tổn thất thường thấy |
|---|---|
| Đồng bằng | ≈ 0% |
| Thành phố (có nhà cao tầng xa) | 1–3% |
| Đồi núi thấp | 2–5% |
| Thung lũng hoặc đồi bao quanh | 5–10% hoặc hơn |
📊 V. Kết quả hiển thị trong báo cáo
Sau khi mô phỏng, bạn sẽ thấy:
-
Far Shading losses trong bảng “Detailed losses”.
-
Biểu đồ “Horizon line with Sun paths” thể hiện khu vực bị che khuất.
-
Nếu Horizon được định nghĩa đúng, sản lượng PV mô phỏng sẽ sát với thực tế hơn nhiều.
💡 VI. Mẹo và kinh nghiệm thực tế
| Tình huống | Cách xử lý |
|---|---|
| Công trình ở vùng đồi núi | Dùng app như PVGIS, Google Earth Pro, hoặc SunEye / Solmetric để đo góc Horizon thực tế. |
| Dự án rooftop trong đô thị | Vẽ Horizon đơn giản (5–10° che hướng Tây hoặc Đông). |
| Dự án quy mô lớn | Sử dụng DEM data import để tạo Horizon chính xác cho từng tọa độ. |
🧭 VII. Tóm tắt nhanh
| Thành phần | Near Shadings | Horizon (Far Shadings) |
|---|---|---|
| Khoảng cách vật cản | Gần (vài mét – chục mét) | Xa (hàng trăm mét – km) |
| Gây bóng cụ thể lên pin? | Có | Không |
| Tác động | Giảm công suất từng phần | Giảm bức xạ trực tiếp tổng thể |
| Mô phỏng trong PVsyst | 3D Scene | Horizon Editor |
| Dạng kết quả | Shading loss by string/module | Shading loss by azimuth/elevation |

COMMENTS